Tiroid biyopsisi: patoloji

Kısa bilgi
Tiroid ince iğne biyopsisiyle alınan hücreler, patoloji uzmanı tarafından mikroskop altında incelenir ve sonuç, dünyada ortak kullanılan "Bethesda Sistemi"ne göre altı gruptan birine yerleştirilir. Bu gruplar; örneğin yetersiz olduğu için tekrarlanması gerekenden kesin iyi huyluya, belirsiz sonuçlardan kanser şüphesine ve kesin kansere kadar uzanır. Hastaların büyük çoğunluğunda sonuç "iyi huylu" (Bethesda 2) çıkar ve bu durumda sadece düzenli ultrason takibi yeterlidir. Sonucun hangi gruba girdiği, bir sonraki adımın takip mi, tekrar biyopsi mi, yoksa ameliyat veya başka bir tedavi mi olacağını belirler.

Tiroid Biyopsisi Sonrası Patoloji Değerlendirmesi: Adım Adım

1. Örneğin hazırlanması

Biyopsi sırasında ince bir iğneyle nodülden alınan hücreler, hemen cam lamların üzerine yayılır ya da özel bir sıvının içine konur. Laboratuvarda bu hücreler boyanır; böylece mikroskop altında hücrelerin şekli, büyüklüğü ve yapısı net biçimde görülebilir hale gelir.

2. Örnek yeterli mi?

Patoloğun ilk baktığı şey, alınan hücre miktarının değerlendirme için yeterli olup olmadığıdır. Güvenilir bir sonuç verebilmek için belirli sayıda tiroid hücresi grubunun bulunması gerekir.

Örnek çok az hücre içeriyorsa ya da ağırlıklı olarak kan veya kist sıvısından oluşuyorsa, rapor "yetersiz" olarak yazılır. Bu, bir şeylerin kötü gittiği anlamına gelmez; sadece biyopsinin genellikle birkaç ay sonra tekrarlanması gerekir.

3. Hücrelerin incelenmesi

Örnek yeterliyse patolog hücreleri tek tek inceler. Hücre çekirdeklerinin şekline, büyüklüğüne, dizilişine ve hücrelerin birbirleriyle nasıl bir araya geldiğine bakar. Normal tiroid hücreleri düzenli ve birbirine benzer görünür. Kanser hücrelerinde ise çekirdeklerde belirgin şekil bozuklukları ve karakteristik değişiklikler görülür.

4. Sonucun sınıflandırılması: Bethesda Sistemi

Patolog bulgularını dünyada ortak kullanılan altı basamaklı Bethesda Sistemi'ne göre sınıflandırır:

• Bethesda 1 – Yetersiz: Değerlendirme için yeterli hücre yok. Biyopsi tekrarı gerekir.
• Bethesda 2 – İyi huylu: Sonuçların büyük çoğunluğu bu gruptadır. Kanser riski çok düşüktür; genellikle yalnızca ultrasonla takip yeterlidir. En fazla yılda bir belki 2 ya da 3 yılda bir.
• Bethesda 3 – Önemi belirsiz değişiklikler: Hücrelerde hafif farklılıklar var ama bunlar kesin bir yorum için yeterli değil. Çoğunlukla biyopsi tekrarlanır ya da ek özel moleküler testler yapılır.
• Bethesda 4 – Foliküler neoplazi: Hücre yapısı, iyi huylu ya da kötü huylu olabilecek bir tür büyümeye işaret eder. Bu ayrım iğne biyopsisiyle yapılamaz; genellikle ameliyatla alınan dokunun incelenmesi gerekir. Önerilen tirodi dokusunun nodül ile beraber yarısını almaktır.
• Bethesda 5 – Kanser şüphesi: Hücrelerde kansere benzeyen değişiklikler var, ancak kesin tanı için yeterli değil. Çoğu hastaya ameliyat ya da iğne ablasyonu (iğne ile yakma) gibi kesin bir tedavi önerilir.
• Bethesda 6 – Kötü huylu: Hücreler kanser tanısı koyduracak özellikler taşır. En sık görülen tür, tedavisi çok başarılı olan papiller tiroid kanseridir.

5. Belirsiz sonuçlarda ek testler

Bethesda 3 ve 4 gibi ara gruplarda, bazı merkezlerde biyopsi örneği üzerinde moleküler (genetik) testler yapılabilir. Bu testler, nodülün kanser olma olasılığını daha net ortaya koyarak gereksiz ameliyatların önüne geçmeye yardımcı olur.

6. Raporun hekiminizle değerlendirilmesi

Patoloji raporu tek başına bir karar belgesi değildir. Hekiminiz bu sonucu ultrason bulguları, nodülün büyüklüğü, şikâyetleriniz ve genel sağlık durumunuzla birlikte değerlendirir. Takip, tekrar biyopsi, mikrodalga veya radyofrekans ablasyon gibi ameliyatsız yöntemler ya da cerrahi arasından size en uygun yol birlikte belirlenir.

Sıkça Sorulan Sorular

Patoloji sonucu ne zaman çıkar?

Tiroid biyopsisi sonucu genellikle birkaç gün ile iki hafta içinde çıkar. Süre, laboratuvarın işleyişine ve gerekebilecek ek incelemelere göre değişebilir.

Biyopsi yanlış sonuç verebilir mi?

Evet. Biyopsi sonucu her zaman kesin değildir; alınan örnek yetersiz olabilir veya bulgular belirsiz kalabilir. Bethesda I (yetersiz) sonucunda genellikle biyopsinin tekrarlanması önerilir. Sonuç, ultrason bulgularıyla birlikte değerlendirilir.

Biyopsiyle kanser yayılır mı?

Tiroid ince iğne biyopsisi genel olarak güvenli bir işlemdir. İğnenin geçtiği yol boyunca tümör hücrelerinin yerleşmesi çok nadiren bildirilmiştir; bu nedenle riskin sıfır olduğu söylenemez.

Kaynaklar

1. Ali SZ et al. The 2023 Bethesda System for Reporting Thyroid Cytopathology. Thyroid. 2023;33(9):1039-1044. https://doi.org/10.1089/thy.2023.0141
2. Durante C et al. 2023 European Thyroid Association Clinical Practice Guidelines for thyroid nodule management. Eur Thyroid J. 2023;12(5):e230067. https://doi.org/10.1530/etj-23-0067
3. Haugen BR et al. 2015 American Thyroid Association Management Guidelines for Adult Patients with Thyroid Nodules and Differentiated Thyroid Cancer: The American Thyroid Association Guidelines Task Force on Thyroid Nodules and Differentiated Thyroid Cancer. Thyroid. 2016;26(1):1-133. https://doi.org/10.1089/thy.2015.0020