Koç Üniversitesi Hastanesi

Radyofrekans ile varis tedavisi

Radyofrekans tedavisi

Radyofrekans ile varis tedavisi (radyofrekans ablasyon, RFA), varislerin kaynağı olan kapakları bozulmuş toplardamarı kesi yapmadan, kateter ucundan verilen kontrollü ısıyla kapatan ameliyatsız bir yöntemdir. İşlem ultrason eşliğinde yapılır ve aynı gün evinize dönersiniz.

Kısa özet
  • Konfor: Tüm varis tedavilerimizi ağrı çekmemeniz için sedasyon (hafif anestezi) eşliğinde yapıyoruz. Genel anestezi gerekmez.
  • Tedavi şekli (ısı): Kateter, damarı kısa bölümler hâlinde, her bölümü yaklaşık 20 saniye ısıtarak kapatır.
  • Lazerle fark: İki yöntemin etkinliği benzerdir.
  • İşlem günü: Sedasyon aldığınız için yanınızda bir yakınınız olsun ve aynı gün araç kullanmayın.
  • Günlük yaşam: Aynı gün yürürsünüz, çoğu hasta ertesi gün işine döner.
  • Kimler için: Muayene ve ultrasonda büyük veya küçük safen damarında kapak yetmezliği saptanan hastalar.

Radyofrekans ile varis tedavisi nasıl çalışır?

Radyofrekans, varisin kaynağı olan kapağı bozuk büyük toplardamarı içeriden ısıtarak kapatır. Kateterin ucu damar duvarını ısıtır, duvar büzülür ve sonunda kapanır. Kapanan damar zamanla vücut tarafından yok edilir. Kalıntı kalmaz. Bacağın kanını bacağın asıl ana toplardamarı taşımaya devam eder.

Lazerden farkı, ısının kateterden ve bölüm bölüm verilmesidir. Bu nedenle işlemin adımları standarttır. Ayrıntılı karşılaştırma için lazerle varis tedavisi sayfamıza bakabilirsiniz.

Radyo frekans kateteri ile safen ven tedavisi

Radyo frekans kateteri ile safen ven tedavisi
Resim açıklaması: Radyo frekans kateteri kısmen vücut dışında, asıl aktif kısmı ise büyük safen damarı içinde ve o damarı ısı oluşturarak kapatıyor. Operatörün elindeki düğme radyofrekans kateterini aktif eden düğme ve 20 saniye boyunca 7 cm’lik segmente RF enerjisiyle ısı uyguluyor.

Radyofrekans ile varis tedavisi kimlere uygundur?

Ultrasonda ana damarda (genelde safen toplardamarları) belirgin geri akım (kaçak ya da reflü) saptanan ve bacakta büyük varisler ve/veya bacak ağrısı, ağırlık, şişlik, kramp veya cilt değişikliği gibi yakınmaları olan hastalar adaydır.

Tüm kateterler (radyofrekans, lazer, yapışkan) düz büyük damar tedavisi içindir. Görünen varisler için aynı seansta ek olarak skleroterapi yapılır.

Aktif derin ven trombozu, ciddi atardamar hastalığı ve gebelik durumlarında tedavi ertelenir ya da farklı planlanır. Bu koşullar tüm ısı yöntemlerinde ortaktır. Son karar muayene ve ultrason sonucuna göre verilir.

Radyofrekans ile varis tedavisi nasıl yapılır?

İşlem, Koç Üniversitesi Hastanesi Girişimsel Radyoloji Bölümünde (İstanbul), görüntüleme rehberliğinde bir girişimsel radyolog tarafından yapılır.

  1. Ayakta ultrason: İşlemden önce muayene sırasında damarlar ve geri akım haritalanır, tedavi edilecek damar belirlenir.
  2. Sedasyon ve damara giriş: Sedasyonla rahatlarsınız. Ultrason eşliğinde, küçük bir iğne deliğinden damara kateter yerleştirilir. Kesi gerekmez.
  3. Tümesan anestezi: Damarın çevresine steril sudan bir havuz oluşturulur. Bu işlem basamağı, çevre dokuları ısıdan korur.
  4. Bölüm bölüm ısıtma: Kateter damarı kısa bölümler hâlinde (yedişer cm), her bölümü yaklaşık 20 saniye ısıtarak kapatır. Kasık seviyesinden başlayarak her bölümden sonra kateter 7 cm geri çekilerek tedavi tamamlanır.
  5. Yüzeydeki varisler: Gerekirse aynı seansta köpükle ya da küçük kesilerle tedavi edilir.
  6. Sargı ve yürüyüş: Sedasyonun etkisi geçtikten sonra yanınızdaki kişiyle yürüyerek ayrılırsınız. Açlık ve ilaç talimatları önceden belirlenir.
Radyofrekans ile varis tedavisi uygulaması
Resim açıklaması: Radyofrekans ile varis tedavisi ameliyatsız bir varis tedavisi yöntemidir ve ameliyathane ya da ameliyathane dışında girişimsel işlem yapılan herhangi bir odada yapılabilir. İşlem lokal anestezi ya da sedasyon gibi hafif bir anestezi ile uygulanır.

Radyofrekans sonrasında neler beklenir?

Morarma, hassasiyet ve damar boyunca çekilme hissi radyofrekansta çoğu zaman daha hafif seyreder ve birkaç gün ile birkaç hafta içinde geçer. İlk haftada ultrason kontrolü yapılır.

İyileşme süreci, çorap, spor ve kontrol takvimi için tedavi sonrası rehberimize (bacakvarisi.com) bakabilirsiniz.

Radyofrekans ile varis tedavisinin riskleri nelerdir?

Radyofrekans da bir ısı yöntemidir ve risk profili lazere benzer. Ciddi sorunlar iki yöntemde de nadirdir.

  • Sık, geçici: Morarma, hassasiyet, hafif ağrı, damar boyunca sertlik
  • Daha az: Geçici uyuşma veya karıncalanma, yüzeysel damarda iltihap (flebit)
  • Nadir ama önemli: Derin damarda pıhtı veya ısıya bağlı pıhtı uzaması, cilt yanığı, enfeksiyon

Hemen başvurun: Bacakta hızla artan şişlik veya ağrı, ateş ya da yayılan kızarıklık için bizi arayın. Nefes darlığı ya da göğüs ağrısında bir acile başvurun.

Sık sorulan sorular

Radyofrekans mı, lazer mi daha iyi?

İki yöntem de ana damarı ısıyla kapatır ve etkinlikleri benzerdir. Radyofrekansta işlem sonrası ağrı ve morarma çoğu çalışmada biraz daha azdır, yeni nesil lazerlerde bu fark küçülür. Seçimi damarın yapısı, cihaz ve deneyim belirler.

Sedasyon güvenli mi, ne zaman ayrılabilirim?

Sedasyon hafif bir uyku hâlidir. İşlem boyunca izlenirsiniz ve gerektiğinde kolayca uyandırılırsınız. Etkisi geçtikten sonra yanınızdaki kişiyle ayrılırsınız. O gün araç kullanmayın ve önemli bir karar almayın.

Radyofrekans sonrası damar tekrar açılır mı?

Çoğu hastada kapanan ana damar uzun yıllar kapalı kalır. Nadiren kısmi bir açılma olabilir, bu ultrason kontrolüyle fark edilir ve gerekirse tedavi edilir. Ayrıntılar aşağıdaki bilimsel veriler bölümündedir.

Radyofrekans kılcal ya da retiküler damarları da tedavi eder mi?

Hayır. Radyofrekans ana toplardamarı kapatır. Görünen kılcal ve retiküler damarlar için köpükle skleroterapi ya da cilt üzerinden lazer kullanılır.

Bilimsel veriler

Ayrıntı isteyenler için

Kılavuzlar

Avrupa (ESVS 2022), ABD (SVS/AVF/AVLS 2022–2023) ve İngiltere (NICE) kılavuzları ısıl ablasyonu, radyofrekans ve lazeri birlikte, ana safen yetmezliğinde ameliyata tercih eder [1–3].

Radyofrekans sonuçları

225 hastanın 295 büyük safen damarını içeren çok merkezli çalışmada 5. yılda damar kapanma oranı %91,9, geri akımsızlık oranı %94,9 idi. Klinik skor (VCSS) 3,9'dan 1,3'e düştü [4].

Radyofrekans ve 1470 nm radyal uçlu lazeri karşılaştıran 5 yıllık bir çalışmada birincil kapanma oranı radyofrekansta %96,2, lazerde %96,7 bulundu (fark yok) [5].

Lazerle karşılaştırma

İlk rastgele çalışmalarda (810 ve 980 nm lazerlere karşı) kapanma oranları benzerdi, radyofrekansta ağrı, analjezik gereksinimi ve morarma daha azdı [6,7].

29 çalışmanın (16 rastgele) meta-analizinde radyofrekans, yanık/ekimoz (OR 0,65), işlem sonrası ağrı ve parestezi açısından daha iyiydi; varis nüksü de daha düşüktü (OR 0,58) [8].

Bir derleme ise etkinlik ve nüks açısından lazeri, ağrı ve morarma açısından radyofrekansı öne çıkarır. Bulgular çalışmalar arasında tutarlı değildir [9].

Komplikasyonlar

Ciddi komplikasyonlar iki ısı yönteminde de nadirdir ve sıklıkları arasında anlamlı fark yoktur [9].

Kaynaklar

  1. De Maeseneer MG, ve ark. European Society for Vascular Surgery (ESVS) 2022 Clinical Practice Guidelines on the Management of Chronic Venous Disease of the Lower Limbs. Eur J Vasc Endovasc Surg 2022;63(2):184–267.
  2. Gloviczki P, ve ark. The 2022 SVS/AVF/AVLS clinical practice guidelines for the management of varicose veins of the lower extremities. Part I. J Vasc Surg Venous Lymphat Disord. doi:10.1016/j.jvsv.2022.09.004
  3. NICE. Varicose veins: diagnosis and management (CG168), 2013. nice.org.uk/guidance/cg168
  4. Proebstle TM, ve ark. Five-year results from the prospective European multicentre cohort study on radiofrequency segmental thermal ablation for incompetent great saphenous veins. Br J Surg 2015;102(3):212–218.
  5. Lawson JA, ve ark. Varico 2 çalışması. J Vasc Surg Venous Lymphat Disord 2018;6(1):31–40. PubMed
  6. Almeida JI, ve ark. Radiofrequency endovenous ClosureFAST versus laser ablation for the treatment of great saphenous reflux (RECOVERY). J Vasc Interv Radiol 2009;20:752–759.
  7. Nordon IM, ve ark. A prospective double-blind randomized controlled trial of radiofrequency versus laser treatment of the great saphenous vein in patients with varicose veins. Ann Surg 2011. PubMed
  8. Jiang W, ve ark. Endovenous radiofrequency ablation vs laser ablation in patients with lower extremity varicose veins: a meta-analysis. PubMed
  9. Review of endovenous thermal ablation of the great saphenous vein: endovenous laser therapy versus radiofrequency ablation. Dermatol Surg 2018;44(5):679–688. PubMed

Yazan: Prof. Dr. Levent Oğuzkurt — Girişimsel Radyoloji Uzmanı

Son güncelleme: 2 Kasım 2026