- En tipik belirti: yürürken başlayıp dinlenince geçen baldır/bacak ağrısı (kladikasyo).
- İlerledikçe: dinlenirken bile ağrı, ayakta soğukluk ve renk değişikliği.
- En ağır evre: iyileşmeyen yara ve kangren.
- Tek bacakta ani, şiddetli ağrı ve soğukluk acil bir durumdur; vakit kaybetmeden başvurun.
Bacak Damar Tıkanıklığı Belirtileri Nelerdir?
Bacak damar (atardamar) tıkanıklığında belirtiler, bacağa giden kanın azalmasına bağlı olarak ortaya çıkar. Tıkanıklık yavaş ilerlediği için belirtiler çoğu zaman sinsidir ve hafiften ağıra doğru aşama aşama gelişir.
Yürürken Bacak Ağrısı (Kladikasyo)
En sık ve en tipik belirtidir. Yürümekle baldır (daha seyrek kalça) kaslarında başlayan, durup dinlenince 2-3 dakikada geçen ağrıdır. Ağrı kasta hissedilir; kemik ya da eklem ağrısı değildir. Hızlı yürümek, yük taşımak ya da yokuş çıkmak ağrıyı daha erken başlatır. Yavaş yürümek ya da yokuş aşağı yürümek ağrıyı daha geç getirir. Belli bir mesafede tekrarlaması tipiktir. Bazı kişiler buna ağrı değil kaslarda sertleşme ya da kramp der, bazıları ise ağrım yok sadece kaslar yürümemi engelliyor olarak tarif eder. Bu tabloya halk arasında vitrin hastalığı da denir.
Dinlenme (İstirahat) Ağrısı
Tıkanıklık ilerlediğinde ağrı yürümeden de, hatta dinlenirken ve geceleri ortaya çıkar. Tipik olarak ayak parmaklarında ve ön ayakta hissedilir; ayağı yataktan aşağı sarkıtmakla bir miktar hafifleyebilir. İstirahat ağrısı, ciddi (kritik) damar tıkanıklığının işaretidir.
Ayakta Soğukluk, Solukluk ve Renk Değişikliği
Etkilenen bacak ve ayak diğerine göre daha soğuk olabilir. Ayak yukarı kaldırıldığında solukluk, aşağı sarkıtıldığında kızarıklık/morarma görülebilir. Bu renk değişiklikleri kan akımının azaldığını gösterir.
İyileşmeyen Yara ve Kangren
Kan akımı ileri derecede azaldığında ayak parmaklarında ve topukta geç iyileşen ya da hiç iyileşmeyen yaralar oluşur. En ağır evrede doku ölümü, yani kangren gelişir ve parmak/ayak kaybı riski doğar. Şeker hastalığı olanlarda bu süreç daha hızlı ve sinsi ilerler (diyabetik ayak yarası).
Diğer Belirtiler
- Ayak ve parmaklarda uyuşma, karıncalanma ve his azalması.
- Bacakta kıl dökülmesi, ciltte incelme-parlaklaşma.
- Tırnaklarda kalınlaşma ve yavaş uzama.
- Ayak nabızlarının zayıflaması ya da alınamaması.
- Etkilenen bacakta kas kütlesinde azalma.
Hastalık Evrelerine Göre Belirtiler
- Erken evre: belirti yok ya da çok hafif (bazen hiç şikayet olmaz).
- Orta evre: yürürken ağrı (kladikasyo).
- İleri evre: dinlenme ağrısı.
- En ağır evre: iyileşmeyen yara ve kangren (doku kaybı).
Ne Zaman Doktora Başvurmalı?
Yürürken tekrarlayan bacak ağrısı, dinlenirken ağrı, ayakta soğukluk-renk değişikliği ya da iyileşmeyen yara fark edildiğinde bir damar (girişimsel radyoloji / kalp-damar) uzmanına başvurulmalıdır. Erken tanı, parmak ve bacak kaybını önlemek için çok önemlidir.
Tanı yöntemleri ve ameliyatsız anjiyo tedavisi için Bacak Damar Tıkanıklığı sayfamıza bakabilirsiniz.