Anjiyo öncesi hazırlık

Kısa bilgi
Anjiyo öncesi hazırlık, işlemin daha güvenli ve rahat yapılması için önemlidir. Hazırlığın ayrıntıları anjiyonun hangi damardan yapılacağına, sadece görüntüleme mi yoksa tedavi de mi yapılacağına ve hastanın kullandığı ilaçlara göre değişebilir.

Bu nedenle en doğru hazırlık, işlemi yapacak ekibin verdiği kişisel talimatlara göre yapılmalıdır. Aşağıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır.

Anjiyo öncesinde neler değerlendirilir?

Anjiyo öncesinde hastanın şikayetleri, daha önce yapılan tetkikleri, kullanılan ilaçları ve varsa ek hastalıkları gözden geçirilir. Özellikle böbrek hastalığı, şeker hastalığı, kanama problemi, daha önce damardan verilen renkli (kontrast) maddeye bağlı alerji ve kan sulandırıcı ilaç kullanımı önemlidir. Kullanılan tüm ilaçlar hekime bildirilmelidir. Bazen hastalar ilaç isimlerini hatırlamıyor. Devamlı kullandığınız ilaçların bir tek fotoğraf karesinde olması ya da cep telefonunda bir sayfada olması bizim işimizi çok çok kolaylaştırıcıdır.

• Kan sulandırıcı ilaçlar mutlaka söylenmelidir. Genellikle aspirin türevi (coraspin ve Ecopirin) ya da Plavix benzeri (Karum, Pingel) gibi ilaçlar anjiyo öncesinde kesilmez yani hasta kullanmaya devam edebilir. Bu ilaçlar eskiden kanama yapıyor diye işlem öncesi bırakılırdı. Ancak artık bunun gerekli olmadığını biliyoruz. Hasta bunları kullanmaya devam edebilir.
• Warfarin (Cumadin, Warfmadin) tarzı ya da yeni çıkan Xarelto, Pradaxa ve Eliquis gibi daha güçlü kan sulandırıcı ilaçları anjiyo işleminden önce hemen her zaman keseriz yani kullanımını durdururuz. Anjiyodan hemen sonra kullanımı tekrar başlanabilir.
• Şeker hastalığı ilaçları ve insülin kullanımı belirtilmelidir. Bazı durumlarda sabah aç karna işlem yapılacaksa insülin dozu yarıya indirilebilir ya da kesilebilir. Daha önce ilaç, kontrast madde veya anestezi alerjisi olduysa paylaşılmalıdır.
• Böbrek fonksiyonları ve kan değerleri gerekirse işlem öncesi kontrol edilir. böbrek fonksiyonları bozuk olan yani kreatinin seviyesi yüksek olan hastalar genellikle o şekilde anjiyoya alınmaz. Ya bir gün önce yatırılarak böbrek koruma Protokolü uygulanır ya da doğrudan karbondioksitle anjiyo yapılır

İşlem günü için pratik hazırlık

Anjiyo günü genellikle aç gelmek gerekir. Açlık süresi işlemin tipine ve hastanenin uygulamasına göre değişebilir. Bazı ilaçlar işlem sabahı alınır, bazıları geçici olarak kesilebilir. Bu karar kişiye göre verilir. genel olarak kesilmeyen kan sulandırıcı ilaçlarınız ve Şeker ilacı haricindeki sabah almanız gereken tüm ilaçlarınızı sabah yarım çay bardağı suyla alabilirsiniz. Bu açlığınızı etkilemez.

• Size söylenen açlık süresine uyun.
• İlaçlarınızı kendi kendinize kesmeyin.
• Rahat kıyafetlerle gelin.
• Takı, saat ve değerli eşya getirmemeye çalışın.
• İşlem sonrası eve dönüş için bir yakınınızın yanınızda olması iyi olur.

Anjiyo nasıl bir odada yapılır?

Anjiyo olacak hastalar için anjiyo odasının nasıl bir yer olduğu hep merak konusudur. Anjiyo odaları genellikle ameliyathane dışında, temizliği ve havalandırılması ameliyathaneye benzeyen bir odadır. Oda içinde kontrol ünitesi, anjiyografi masası, tüm anjiyografi malzemeleri ve anestezi için gerekli tüm cihazlar bulunur.

Tanı amaçlı anjiyo çoğu hastada lokal anestezi ile, yani giriş yerinin uyuşturulmasıyla yapılır. Ancak bizim yaptığımız anjiyoların hemen tümü tedavi amacıyla yapılan anjiyolardır. Bunlar genellikle uzun süren, hastanın uzun süre sırt üstü yatmasını gerektiren ve bazen de ağrı oluşturabilen anjiyolardır. O yüzden tedavi amaçlı anjiyoların hemen tümünde biz ağrı kesmek işlem korku ve endişesini gidermek için hastalara sedasyon dediğimiz hafif anestezi uygularız. Anjiyo ve ağrı konusunda daha detaylı bilgi almak isterseniz Anjiyo ağrılı mıdır adlı sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. bu tedavi işlemlerinde hastanın genel anestezi alması çoğu zaman gerekmez.

Kaynaklar

1. Memarian S et al. CIRSE Standards of Practice on Arterial Access for Interventions. Cardiovasc Intervent Radiol. 2023;46(3):302-309. https://doi.org/10.1007/s00270-022-03349-y
2. American College of Radiology (ACR), Radiological Society of North America (RSNA). Catheter Angiography. RadiologyInfo.org. https://www.radiologyinfo.org/en/info/angiocath
3. Mahnken AH et al. CIRSE Clinical Practice Manual. Cardiovasc Intervent Radiol. 2021;44(9):1323-1353. https://doi.org/10.1007/s00270-021-02904-3