Tiroid Bezi Hastalıkları

Tiroid bezi, boynun ön kısmında, soluk borusunun her iki tarafına yayılmış kelebek şeklinde bir bezdir. Görevi vücudun metabolizmasını düzenleyen hormonları (T3 ve T4) üretmektir. Halk arasında "guatr" olarak da bilinen tiroid bezi hastalıkları çok yaygındır; özellikle kadınlarda erkeklere göre çok daha sık görülür.

Tiroid Hastalıkları Çeşitleri

Tiroid bezi farklı şekillerde hastalanabilir:

• Hipotiroidi (tiroid bezi yetersiz çalışması): Bezin yeterli hormon üretememesi. Halsizlik, kilo alımı, üşüme, saç dökülmesi gibi belirtilerle seyreder. En sık nedeni Hashimoto tiroiditidir.
• Hipertiroidi (tiroid bezi aşırı çalışması): Hormon üretiminin fazla olması. Çarpıntı, kilo kaybı, sıcağa tahammülsüzlük, sinirlilik ve titreme gibi yakınmalara yol açar. En sık nedeni Graves hastalığıdır.
• Tiroidit (tiroid bezi iltihabı): Çeşitli sebeplerle (otoimmün, viral, doğum sonrası vb.) bezin iltihaplanmasıdır.
• Tiroid nodülleri: Bezde oluşan ve çevre dokulardan farklı yapıdaki yumrular. Çoğunlukla iyi huyludur; nadiren kanser olabilir. Detaylı bilgi →
• Tiroid kanseri: Tiroid nodüllerinin küçük bir bölümünde kanser hücresi olabilir. Erken tanı ve doğru tedaviyle iyileşme oranı çok yüksektir.
• Basit/nodüler guatr: Bezin büyümesi. İyot eksikliği veya kalıtsal yatkınlıkla ilişkili olabilir.

Belirtileri

Tiroid hastalıklarının belirtileri hastalığın türüne göre değişir. En sık karşılaşılanlar:

• Boyunda şişlik veya ele gelen yumru
• Yutma veya nefes almada zorluk
• Ses kısıklığı
• Kilo alma ya da kilo kaybetme (sebepsiz)
• Aşırı yorgunluk, halsizlik
• Çarpıntı, titreme
• Sıcaktan ya da soğuktan aşırı etkilenme
• Saç dökülmesi, ciltte kuruma
• Sinirlilik ya da depresif ruh hali

Tanı Nasıl Konur?

Tiroid hastalıklarının tanısında kullanılan başlıca yöntemler:

• Kan tetkikleri: TSH, serbest T3 ve T4, tiroid antikorları.
• Tiroid ultrasonu: Bezin yapısını ve nodülleri en iyi gösteren yöntemdir, radyasyonsuzdur. Detaylı bilgi →
• İnce iğne aspirasyon biyopsisi: Şüpheli nodüllerden örnek alınması. Detaylı bilgi →
• Sintigrafi: Bezin işlevini değerlendiren nükleer tıp tetkiki.

Tedavi Yaklaşımları

Tedavi hastalığın türüne göre değişir:

• İlaç tedavisi (hormon yerine koyma, antitiroid ilaçlar)
• Radyoaktif iyot tedavisi (özellikle hipertiroidi ve bazı kanserlerde)
• Tiroid ablasyonu — iyi huylu büyük nodüllerde ameliyatsız tedavi. Detaylı bilgi →
• Cerrahi tedavi (tiroid bezinin tamamen veya kısmen alınması)

Sıkça Sorulan Sorular

Tiroid hastalıkları kimlerde görülür?

Tiroid hastalıkları kadınlarda erkeklere göre 5-8 kat daha sık görülür. 40 yaş üzeri, ailesinde tiroid hastalığı olanlar, gebelikte veya doğum sonrası dönemde, otoimmün hastalığı olanlar daha yüksek risk taşır.

Tiroid hastalıkları kalıtsal mıdır?

Bir kısmı kalıtsal yatkınlık gösterir. Anne veya kız kardeşinde tiroid hastalığı olan kadınların risk arttığı bilinmektedir.

Tiroidi bozuk olduğumu nasıl anlarım?

En kolayı bir kan tetkikidir. Kanda TSH, T3 ve T4 hormon seviyeleri tiroid fonksiyonunu doğrudan gösterir. Boyunda şişlik, halsizlik, çarpıntı, sebepsiz kilo değişiklikleri de uyarıcıdır.

Tiroid kanseri tehlikeli midir?

Tiroid kanseri vücutta görülen kanserler arasında iyileşme oranı en yüksek olanlardan biridir. Özellikle papiller tip — en sık görülen tür — doğru tedaviyle çoğunlukla tamamen iyileşir.

Tiroid nodülü kansere döner mi?

İyi huylu (benign) bir tiroid nodülü kansere dönmez. Ancak nodülün iyi huylu olduğunu emin olarak söyleyebilmek için ultrason ve gerekiyorsa ince iğne biyopsisi gerekir.

Tiroid hastalığı şüphesi ya da değerlendirme için iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz.