Kol damar tıkanıklığı

Kol atardamar tıkanıklığı nasıl bir hastalıktır?

Kol atardamarında damar darlığı ya da tıkanması bacak damarına göre çok daha seyrek görülür. Çoğunlukla damar sertliğine bağlı damarın çapının önce daralması sonra tıkanması sonucu oluşur.  Sıklılka sol kolda olur. 

Neden oluşur?

Kol atardamar darlığı en sık damar sertliği ya da damar kireçlenmesi (ateroskleroz) denen hastalığa bağlı oluşur. Takayasu hastalığı da sıklıkla kol ana damarında daralma ya da tıkanma yapar. Bu hastalıkkadınlarda daha sıktır. Bunun dışında kalpten pıhtı atması (trombus atması ya da tromboemboli) ile de kol damarında ani tıkanma oluşabilir. Damar sertliği aylar ya da yıllar içinde olur ve yakınmalar yavaş yavaş gelişir. Kalpten pıhtı atması ile tıkanma ise anında ciddi yakınma yaratır ve acil tedavisi gerekir.

kol atardamar darlığı yada subklaviyan arter stenozu

Ne tür yakınma oluşturur?

Kol damar darlığı ya da tıkanması herhangi bir şikayet yapmayabilir. Yakınma oluşturmuyorsa tedavi edilmesi gerekmeyebilir.

En sık yakınmalar kol ile bir iş yapıldığında kolda kolayca yorulma ve iş yaparken kolda ağrı olmasıdır.

Özellikle kolu yukarı kaldırdığımız zaman (banyoda başımızı yıkarken, çamaşır asarken vs) yakınmalar çok daha belirgin olur.

Bir özelliği kol damarı ciddi şekilde daralırsa ya da tıkanırsa o kolda tansiyon daha düşük çıkar. Eğer sağ ve sol kol tansiyonları arasında 20 den fazla fark varsa (örneğin tansiyon sağda 140, solda 115) bu genellikle kol damarında tıkanmaya bağlıdır. Bu hemen her zaman sol koldadır. 

Nasıl tanı koyarız?

Tanıda iki kol tansiyonu arasındaki fark önemli bir ipucudur.En önemli tanı yöntemleri radyolojik görüntüleme yöntemleridir. Öncelikle en kolay olan renkli Doppler ultrason inceleme yapılır. Ancak MR ya da bilgisayarlı tomografi ile yapılan anjiyografi tanıda daha değerlidir.  

Ne zaman tedavi gerekir?

Kol damarında darlık miktarı %50'den fazlaysa ve o kolda iş yaparken yorulma, ağrı gibi yakınmalar oluşuyorsa tedavi önerilir. Tedavide günümüzde sadece anjiyografi ile tedavi yöntemleri kullanılmaktadır. Ameliyat sadece damar anjiyografi ile açılamazsa başvurulan bir tedavi yöntemidir. Ancak hemen her damar tıkanması anjiyografi ile açılır, açılamama ihtimali son derece düşüktür.

Kol damar tıkanıklığında anjiyografi ile tedavi nasıl bir yöntemdir?

Anjiyografi ile kol damarlarının açılması diğer bölgelerdeki damarların açılmalı ile hemen hemen aynıdır. Bu darlıklarda balondan çok stent yerleştirilmesi yöntemi kullanılır. Detaylı bilgi için anjiyografi ile tedavi bölümüne bakabilirsiniz.

İşlem sırası ve hemen sonrası gelişebilecek yan etkiler (komplikasyonlar)

Tüm anjiyografi ile damar tıkanmalarının tedavisi riskleri burada da geçerlidir. Anjiyografide girim yerinde kanama ya da balonlaşma olabilir. Damarda tıkanma varsa balon ya da stentleme sırasında darlık ötesine pıhtı atabilir ancak bunlar son derece seyrektir. Tecrübeli ellerde riskler son derece azdır.