Ven Trombozu

Ven trombozu vücutta herhangi bir toplardamarın pıhtı ile tıkanmasıdır. En önemli olanı bacak derin ven trombozudur.

Ven trombozu nedir?

Ven trombozu vücutta herhangi bir toplardamarın pıhtı ile tıkanmasıdır.
(Ven = Toplardamar, Tromboz = Pıhtılaşma

Vücutta iki tür toplardamar vardır:

  1. Yüzeysel yerleşimli olan toplardamarlar (yüzeysel venler, kol ve bacaklarda gözle gördüğümüz toplardamarlar): Bunlar nispeten önemsiz damarlardır. Herhangi bir tanesinin tıkanması pek sorun yaratmaz. Ciddi bir tedavi gerekmeyebilir.
  2. Derin yerleşimli toplardamarlar (derin venler): Derin venler daha önemli venlerdir. Pıhtılaşma olduğu her zaman tedavi gerektirir.

Bu nedenle bu sayfada derin yerleşimli toplardamarların yani derin venlerin pıhtılaşması anlatılacaktır. Yüzeyel toplardamar tıkanmasına genellikle flebit ya da tromboflebit, derin yerleşimli olanlara derin ven trombozu adı verilir. Ven trombozu bir toplardamar hastalığıdır, atardamarın tıkanması değildir. Her ikisi de tıkanma da olsa, bu iki hastalık birbirinden çok farklıdır.

Venler yani toplardamarlar kirli kanı kalbe taşıyan damarlardır. Ven trombozu en sık bacak ve kol toplardamarlarında görülür. Bu damarlar damarlar tıkanınca bacaktaki kan kalbe iyi bir şekilde taşınamaz, birikir ve bacak şişliği ya da kol şişliği yapar.

Derin ven trombozu nedir. Ne zaman damar içinden tedavi gerekir?

Derin Ven Trombozu

Ven trombozu önemli bir hastalık mıdır?

Derin ven trombozu önemli bir hastalıktır çünkü tıkanan damarlar genellikle belli bir bölgedeki kanı kalbe taşıyan önemli damarlardır. Vücutta hangi damar tıkanırsa tıkansın kısa zamanda kollateral denen yan yollar ya da yedek damarlar açılarak akımı tekrar sağlar. Ancak bu yan yollar genellikle tıkanmış olan ana damar kadar yeterli değildir. Tıkanma geçiştirilir ancak uzun dönemde hastalarda bazı sorunlar kalıcı olur.

Derin ven trombozu tedavisinde pıhtılaşmanın ne kadar süreden beri olduğu çok önemlidir. Çünkü damardaki pıhtı erken dönemde yani taze iken çok daha kolay tedavi edilebilir. Genellikle pıhtı oluştuktan sonraki ilk 15 gün pıhtıyı çok iyi tedavi etme şansı vardır. Süre geçtikçe tedavi şansı azalır. Derin ven trombozu oluştuktan sonraki ilk ay hastalık akut yani erken evrededir. Bir aydan uzun süreden beri varsa, buna kronik yani geç evre ven trombozu denir. Geç evre derin ven trombozu ve tedavisi için bu web sitesindeki "kronik derin ven trombozu" sayfasını inceleyebilirsiniz.

Ven trombozu (Toplardamar tıkanması) kimlerde görülür:

  1. İleri yaşta (40 yaşından sonra) daha sıktır. Ama gençlerde de görülebilir.
  2. Gebelik sırasında ve Gebelikten sonra lohusalık döneminde,
  3. Doğum kontrol hapı kullananlarda
  4. Bazı tümör hastalıklarında
  5. Bazı büyük ameliyatlar sonrasında (özellikle ortopedinin protez ameliyatları)
  6. Ayak kırık ve burkulmalarında (özellikle bacağın alçıya alınması sonrasında)
  7. Çok uzun süre yatakta kalan ve yeterli hareket edemeyen hastalarda
  8. Genetik olarak pıhtılaşma eğilimi olan insanlarda sıktır. Bu genetik testlerle ortaya konur.

Ven trombozu hangi damarlarda olur?

Ven trombozu vücuttaki her toplardamarda olabilir. Bacak damarında en sık olduğu için bu derin ven trombozu ayrı olarak sayfasında anlatılmıştır.
Ancak ven trombozu bacak ve kol toplardamarı, portal damar, barsak damarı (mezenterik ven trombozu), dalak damarı (splenik ven trombozu), karın ana toplardamarı (vena kava trombozu) böbrek toplardamarı (renal ven trombozu) gibi tüm damarlarda olabilir. Tümünde kan sulandırıcı ilaç kullanılır ancak anjiyo tedavisi her birinde gerekmez.

Ven trombozu tanısı

Bir insanda herhangi bir bacakta aniden yada 2-3 gün içinde ağrılı ya da ağrısız bir şişlik olursa derin ven trombozundan şüphe etmek gerekir. Hastanın bacağının renkli Doppler ultrason ile değerlendirilmesiyle hastaların çoğunda kolaylıkla tanı konabilir. Bazen kesin tanı için bilgisayarlı tomografi ya da venografi (toplardamar filmi) gerekebilir. Tanı basit olmasına rağmen hastaların bir kısmında özellikle genç hastalarda tanı gecikebilir.

Derin ven trombozunda en etkili tedavi anjiyografi le yapılır.

Derin ven trombozunda anjiyografi ile tedavi

Pıhtının taze olup olmaması iki yönden çok önemlidir.

  1. Erken evre yani taze pıhtı anjiyo yöntemiyle kolaylıkla temizlenebilir. Halbuki iğne ya da hap olarak verilen kan sulandırıcı ilaçlar pıhtıyı eritmez ve temizleyemez.
  2. Pıhtının akciğere atması sadece pıhtı tazeyken yani erken evrede olabilir. Bir ay geçtikten sonra pıhtının herhangi bir yere atması mümkün değildir.

Bazen DVT aylarca önce olmasına rağmen hastalar pıhtının akciğere atmasından korkar. Bu doğru değildir. Bir aydan sonra pıhtı akciğere atamaz (sadece yeni bir pıhtı atağı olursa yani pıhtılaşma tekrarlarsa yine taze pıhtı oluşabilir ve bu akciğere atabilir).

Ven trombozunda anjiyo tedavisi

Her tür derin ven trombozunda anjiyo ile pıhtı temizleme tedavisi mümkündür. Ancak tümünde böyle bir tedavi gerekli değildir. Pıhtının temizlenmesi genellikle tıkanmanın ciddi şikayet oluşturduğu durumda gerekir. Bunun dışında sadece ilaç tedavisi yani kan sulandırıcı ilaç kullanılması yeterli olabilir.
Tüm toplardamar pıhtılaşmasında oluşan pıhtı erken dönemde anjiyo yöntemi ile çok kolay temizlenebilir (tromboliz ve trombektomi yöntemleri ile).
İlk 15 gün pıhtıyı temizlemek genellikle kolaydır. Zaman geçerse pıhtıyı temizlemek zorlaşır.
Anjiyo tedavisi genel olarak zor olmayan bir tedavidir. Hasta genellikle bir gün hastanede yatar ve bir gün sonra normal hayatına dönebilir.

İşlemin kendine özel riskleri olsa da genel olarak emniyetli bir işlemdir.

Anjiyo sırasında toplardamar pıhtılaşmasını açmak için temel olarak iki yöntem kullanılır

  1. Tromboliz: Yani pıhtının ilaçlarda damar içinde eritilmesi
  2. Trombektomi: Pıhtının damarda parçalanması ya da doğrudan dışarı çıkarılması. Trombektomi eskiden ameliyatla yapılırdı ama günümüzde ameliyat yöntemi çok az kullanılmaktadır.

 

Sözlük

Ven

Toplardamar


Tromboz

Pıhtılaşma


Emboli

Pıhtının bir yerden bir başka yere atması


Renkli Doppler Ultrason

Damardaki kan akımını gösteren ve pıhtılaşma ya da tıkanma olduğunu gösteren tanı yöntemi


Ven Trombozu

Koç Üniversitesi Hastanesi, Davutpaşa Caddesi No:4 34010 Topkapı, İstanbul, Türkiye

0850 250 8 250   Çağrı Numarasından Girişimsel Radyoloji Bölümü