Venöz Malformasyon

 ÖZET BİLGİ

  •   Vasküler malformasyon vücudun her yerinde görülebilen anormal damar oluşumudur.
  • Tanıda hemanjiyom ile karıştırılır ancak hemanjiyomdan farklıdır.
  • Çoğunluluğu doğuştan vardır ama çok küçük olduğu için fark edilmeyebilir. Her geçen yıl yavaş yavaş büyür.
  • Çoğunda hem deride hem de deri altı dokuda gözle ya da ultrason, emar ile görülebilen damar anomalisi vardır. 
  • Genel olarak yavaş akımlı (düşük akım) ve hızlı akımlı (yüksek akım) olmak üzere iki tipe ayrılır.
  • Hızlı akımlı olanlarda bir atardamar sorunu da vardır; tanı ve tedavide anjiyo gerekebilir.
  • Düşük akımlı olanlarda anjiyo gerekli değildir.
  • Renkli Doppler ultrason ile tanı koyulur ama kesin tanı ve doku içindeki yerleşimini tam anlamak için mutlaka ilaçlı emar (MR) görüntüleme gerekir.
  • Genellikle tedavisinin olmadığı söylenir ancak büyük kısmında kısmen ya da tamamen iyileştirebilecek tedaviler vardır.
  • Girişimsel radyoloji tedavileri vasküler malformasyonların büyük kısmında uygulanabilir.
  • Bazen birden fazla seans tedavi gerekebilir.   

 

 Vasküler = damarsal;  malformasyon = normal dışı (hatalı) oluşum 

Venöz malformasyon

Venöz malformasyonlar toplardamar yapısındaki anormal damar oluşumlarıdır.

Sıklıkla hemanjiyom ile karıştırıır ancak hemanjiyomlardan çok farklıdır.

Venöz malformasyon her zaman doğumda vardır ancak derin dokular içindeyse fark edilmesi uzun yıllar alabilir. 20 li ya da 30 lu yaşlarda tanı konabilir.

Hiç bir zaman kendiliğinden kaybolmaz, tam tersine yavaş yavaş büyüyerek her geçen sene daha belirgin hale gelir.  

 

Venöz Malformasyon

Önemi nedir?

Venöz malformasyon hayatı tehdit eden bir hastalık değildir. Kanser değildir. Bu malformasyonlarda kanserleşme yani kötüye çevirme de olmaz. Ancak görünümü, bazen de oluşturduğu ağrı ve sızı gibi yakınmalar sorun oluşturarak hastaların yaşam kalitesini bozabilir. Herhangi bir şikayet oluşturmazsa tedavi gerekmeyebilir.

Bazen sadece kozmetik olarak sorun yaratır ama genelde ağrı yaparak ve el, kol gibi önemli bölgelerdeyse bu uzuvları normal kullanımını engelleyebilir. Görünümleri çoğunlukla mor renkli deriden çıkıntı gösteren yumuşak damarsal yapılardır. Bastırıldığında içine çöker. Bir kısmı çocukluk çağında fark edilmiş ve tedavi edilmiş ancak tekrarlamıştır.

 

Venöz malformasyon belirtileri 

Venöz malformasyonlar genellikle doğuştan vardır. Bazen doğumdan itibaren fark edilir, bazen ortaya çıkması ya da görünür hale gelmesi yıllar alır.

Çocukluk ya da gençlik yıllarında yeterince büyür ve görünümü ya da yarattığı yakınmalar nedeniyle sorun yaratır. En sık şikayet ağrı ve sızı yapmasıdır.

Dıştan görünümleri özellikle genç hastalarda rahatsızlık oluşturabilir. Eli ayak parmak gibi bölgelerde bu uzuvların normal kullanılmasını engelleyebilir.

Eldeki bir malformasyon okulda kalem tutmayı, yazı yazmayı zor hale getirebilir. Ayaktaki bir malformasyon ayakkabı giymeyi, spor yapması hatta normla yürümeyi zorlaştırabilir.

Venöz malformasyonlar çok küçük ya da çok büyük olabilir. Bazen büyüklüklerine göre çevre doku ve organlara baskı yaparak ek sorun oluşturabilirler. Örneğin sinirlere baskı yaparak o bölgede uyuşmaya neden olabilir. 

Venöz malformasyon neden oluşur

Ne yazık ki bu malformasyonların neden oluştuğu bilinmiyor. Herkeste görülebilir. Birinde varsa genellikle çocuklarında görülme riski artmaz. Yani baba ya da annede çocuklara geçen bir anomali değildir. 

Malformasyon

Nasıl tanı koyarız?

Venöz malformasyonlarda dıştan muayene hastaların çoğunda kesin tanı konabilir ama yine de az görülen yapılar olduğu için tanıda ciddi hatalar olabilir. Genellikle sorunun bir damar sorunu olduğu anlaşılır ancak kesin tanı konamayabilir.

Doğru tanı için iyi bir fizik muayene ve ultrason mutlaka gerekir. Genellikle kesin tanı emar görüntüleme (MRG)  ile konur. Emar aynı zamanda damar malformasyonun hangi çevre dokulara uzandığını da belirler.

Venöz malformasyonlarda anjiyo gerekli değildir. Çünkü bunların atardamarlarla bir ilişkisi yoktur.

venöz malformasyon tanısıResim: Emar (MR) görüntüleme venöz malformasyon tanısında en önemli ve doğru tanı koyan görüntüleme yöntemidir. Burada deri altı dokuda ve kaslar arasında beyaz renkte anormal damar yapılarını göstermektedir. 

Bu hastalığın ne yazık ki ilaçlarla tedavisi yoktur. Eğer çok hafifse tedavi gerekmeyebilir. Ancak çoğunlukla ağrı ve görünümleri nedeniyle tedavi gerektirir.

anormal damar yapıları

 

 Venöz malformasyon nasıl tedavi edilebilir?

Temel olarak iki tedavi yöntemi vardır. Bazen biri bazen her ikisi birden kullanılabilir. Bazen tedavi gerekmeyebilir. 

1. Ameliyat

2. Skleroterapi yani deri yoluyla iğnelerle yapılan ameliyatsız tedaviler

Bunun dışında baskılı bandaj, ağrı giderici ilaçlar gibi destek tedavileri de kullanılabilir. 

Hangi tedavinin daha iyi olacağı malformasyonun tipine, hastada oluşturduğu sorunlara, hasta yaşına vs göre karar verilir.

Ameliyat ile toplardamar malformasyonun tümünün çıkarılma şansı varsa ameliyat çok etkilidir. Ancak ameliyatla tümünün çıkarılması zor olabilir ve tümü çıkarılmazsa zamanla büyüyerek tekrarlar. 

Perkütan iğnelerle yapılan tedavi ameliyatsız ve daha kolay bir tedavidir. Bu tedavi ultrason eşliğinde iğne ile girimler yapılarak ilaç verilmesi şeklinde yapılır. Amaç var olan damarsal yapıların yok edilmesi ve böylece hem ağrının giderilmesi hem de görüntünün düzeltilmesidir. 

Girişimsel radyoloji uzmanları vasküler malformasyonda sadece iğne tedavisi yaparlar.

Ameliyat tedavisini damar cerrahi uzmanları ya da ortopedi uzmanları yapar.

Venöz malformasyonda skleroterapi

Venöz malformasyonda skleroterapi ya da iğne tedavisi nasıl yapılır?

Vasküler malformasyonlarda iki yapı vardır. Biri daha yumuşak toplardamar dokusu, diğeri daha sert katı doku.

Girişimsel radyolojinin yaptığı iğne tedavisi sadece damarsal kısma yöneliktir. Vasküler malformasyonda asıl sorun genel olarak damarsal yapılar olduğu için bu tedavi hem şikayetleri giderme hem de görünümü düzeltme konusunda genellikle yeterlidir.

İşlemin bir anjiyografi cihazı altında yapılması daha faydalıdır. Ancak işlem bir anjiyo işlemi değildir. Daha basit bir işlemdir.

Ultrason eşliğinde yani ultrasonla görerek ince iğnelerle damar yapılarının içine girilir. Damar yapının yoğunluğuna göre birkaç iğne girimi ya da daha fazla girim gerekebilir.

Her bir damara girdiğinde damara renkli bir ilaç verilerek anormal damarlar ve bunların döküldüğü normal damarlar görüntülenir. 

Damar içine girildiğinde her bir damarın içine ilaç verilerek damarın iç kısmının kurutulması ya da büzüşmesi sağlanır.

Damar yapılarının yoğunluğuna göre işlem 15 ile 30 dakika kadar sürer.   

Hastalar işlemden hemen sonra evine gönderilebilir. Hastanede kalma gerekmez. 

İğne girimleri sırasında ağrı olmaması ve hastaların işleme ait korku ve heyecanlarının giderilmesi için kol damarından ağrı kesici ve sakinleştirici ilaçlar verilir. Bu ilaçlar hastaları uyutmaz ancak işlem sırasında uyumak isteyen hastalarımız olursa bunu da yerine getiririz.

Böylece işlem çok konforlu bir şekilde yapılır. 

İşlem ağrısız olarak yapılır. İşlemden sonraki günlerde ise tedavi edlen damarlarda sertleşme ve ağrı olabilir. Bu ağrı bir kaç gün sürebilir. Bazı hastalarda ise hiç ağrı olmaz. 

Ağrılar tamamen geçicidir. Bir kaç gün sonra ağrı hissedilmez. İşlemin iyileştirici etkisini görmek zaman alabilir. Bu 2 ya da 3 ay sürebilir. Yani tedavi edilen mor damarların kaybolması zaman alacaktır. 

Bu tedavi etkili bir tedavi midir? 

Vasküler malformasyonlarda iğne tedavisi günümüzde en etkili tedavi yöntemlerindendir. 

Bir çok hastamıza -yeni tedaviler çok iyi bilinmediği için- bunun tedavisinin olmadığı söylenir. Ancak bu doğru değildir. Venöz malformasyonların çoğunluğunda girişimsel tedavi mümkündür. Tedavinin en önemli avantajı oldukça kolay olmasıdır. Ancak tek bir tedavi ile venöz malformasyonu yok etmek mümkün olmayabilir. Birden çok tedavi seansı gerekebilir. Hastaların hastaneye yatması gerekmez. 

İşlem çoğunlukla damardan ağrı kesici ve rahatlatıcı ilaçların verilmesiyle yapılır. Yani narkoza gerek yoktur. 

İşlemden hemen sonra hasta evine gönderilebilir. 

Venöz malformasyonlarda tekrar tedavi gerekir mi?

İğne ile tedavisi genellikle birden fazla seans gerektirir. Ancak kaç seans gerektireceği tamamen malformasyonun yoğunluğu ve büyüklüğü ile ilgilidir.  

Ameliyattan sonra tekrarlamış bir vasküler malformasyona iğne tedavisi uygulanabilir mi? 

Evet. Venöz malformasyonlar daha önce ameliyat ya da iğne tedavi olsa da tekrar iğne tedavisi yapmak her zaman mümkündür.