Prostat büyümesi

  • Prostat büyümesi ileri yaşta son derece sık görülür. 
  • Büyümüş prostat belirtileri idrar yapmada zorluk, sık idrara çıkma, gece idrara çıkma ve idrarda çatallaşma olmasıdır. 
  • Hafifse ilaç tedavisi uygulanır. Şiddetli ise ameliyatla prostat bezinin bir kısmı alınır.
  • Prostat arter embolizasyonu, prostat tedavisinin ameliyatsız ve oldukça yeni bir yöntemidir.
  • İşlem bir anjiyo tedavisidir.  
  • Anjiyo ile prostat tedavisinde, prostat bezini besleyen damarlar tıkanır (embolizasyon).
  • İyi beslenemeyen büyümüş prostat yavaş yavaş küçülmeye başlar.
  • Hastanın yakınmaları da prostat bezinin küçülmesiyle azalır ya da kaybolur.
  • Anjiyo sonrası genellikle aynı gün hasta evine gönderilebilir.
  • Prostat arter embolizasyonu, prostat tedavisinde kolay, etkili ve emniyetli bir tedavi yöntemidir.   

Prostat büyümesi ya da prostat bezi büyümesi (prostat hipertrofisi), ileri yaşlarda erkeklerde idrar yapma zorluğuna yol açan bir hastalıktır. İleri yaşlarda o kadar sık görülür ki artık yaşlılığın önemli göstergelerinden biri olmuştur. Prostat embolizasyonu, prostat bezi büyümesini ameliyat olmadan, anjiyo ile tedavi eden bir yöntemdir.   

Prostat bezi mesane dediğimiz idrar torbasının hemen altında yeralır ve mesaneden çıkan idrar kanalını çepeçevre sarar. Normalde ceviz büyüklüğünde bir yapıdır. Normal bir insanda ağırlığı 7-15 gram arasında değişir. Eğer prostat 30 gr’ın üzerine çıkarsa prostat büyümesi olarak kabul edilir.

Prostat bezi normal hayatta cinsel ilişki sırasında salgılanan meni sıvısının büyük çoğunluğunu üretir. Yani üreme ile ilgili bir organdır. Prostat salgısı süt kıvamında beyaz renkli bir sıvıdır.

Prostat 40 yaşından sonra tam olarak bilinemeyen nedenlerle büyümeye başlar. Bu büyüme 60 ve 70 yaşlarından sonra daha belirgindir. 

Prostat büyümesi 60 yaş üstü erkeklerde çok sık görülen bir durumdur ve bu nedenle prostat tedavisi ileri yaş erkekler için önemlidir. 

Prostat büyümesine nasıl tanı konur? 

Bir üroloji uzmanının makattan parmakla yaptığı muayene çok önemlidir. Kolaylıkla prostat büyümesini tanısını koyabilir. 

Ek olarak ultrason inceleme ile ya da diğer görüntüleme (Bilgisayarlı tomografi ya da emar görüntüleme) yöntemleri ile prostat bezinin büyüdüğü kolaylıkla anlaşılır. 

Sadece prostat büyümesi tedavi gerektirmeyebilir. Prostat büyümesi hastada şikayet oluşturmaya başlarsa tedavi düşünülür. Yani prostat tedavisi için genellikle hastada şikayet oluşturması gerekir. 

Prostat büyümesi belirtileri nelerdir?

Prostat bezi büyüdüğünde idrar kanalını sıkar ve idrar yaparken idrarın rahat bir şekilde dışarı çıkmasını engeller. Bu nedenle zor idrar yapma, sık sık ama az idrara çıkma, idrarda çatallanma olması, ani idrar yapma hissi, idrar kaçırma, çıkarılan idrar miktarında yetersizlik ve idrar kesesini tam boşaltamama hissi ve gece birden sık idrar yapma şeklindedir. Bu şikayetler artarsa gün içinde kişide yaşam kalitesini bozan uyku düzeni bozulması ve sosyal ortamda endişelere yol açabilir.

Mesanede idrarın tam boşaltılamaması idrar yolu enfeksiyonlarına ve mesane içinde taş gelişimine yol açabilir.

Prostat büyümesi idrar yapma sorunu oluşturur

Resim: Prostat bezinin büyümesi üretra denen idrar kanalını daraltır ve kişinin normla idrar yapmasını engeller.  Sık idrar yapma, gece sık idrara çıkma prostat büyüme belirtileridir. 

Bu hastalarda ayrıca “birden bire idrar yapamama" (akut idrar retansiyonu) denilen bir durum da ortaya çıkabilir. Hiç idrar yapamama idrarda tam tıkanma gösterir ve genellikle tıbbi müdahale gerektirir (mesaneye sonda denen plastik bir tüp yerleştirilmesi). 

Prostat büyümesinin tedavisi 

Prostat büyümesinin bir çok tedavi yöntemi vardır.

İlk tedavi genellikle ilaç tedavisidir. Bu tedavi prostat bezini gevşetir ve idrar kanalını sıkmasını engeller. Bu da rahat idrar yapmayı sağlar. Ancak her hastada mükemmel çalışmayabilir.

 Lazer tedavisi, hormon tedavisi, bitki tedavisi  diğer tedavi yöntemleridir.

Prostat büyümesinde en etkili tedavi yöntemi ameliyattır. TUR (transüretral rezeksiyon yani idrar kanalı içinden prostat bezinin tıraşlanarak küçültülmesi) denen bu ameliyat dünyada kabul edilen yöntemdir.

Prostat büyümesinde Prostat embolizasyonu

Prostat büyümesinde tedaviyi üroloj uzmanları yapar. Bir grup hastada Girişimsel Radyoloji bölümünün yaptığı ameliyatsız tedavi yöntemi de kullanılabilir. Bu tedavi prostat embolizasyonu ya da prostat arter embolizasyonu olarak bilinir.  Tedavi bir anjiyo tedavisidir. Genellikle ameliyat olamayan, ameliyata uygun olmayan ya da ameliyat tedavisi istemeyen hastalarda yapılır. 

Prostat sorunu olan yani idrar yapma zorluğu, sık idrara gitme, gece sık sık idrara kalkma, idrarda çatallaşma gibi yakınmalar var ve bunlar ilaç tedavileri ile geçmiyorsa ek tedavi gerekir. Bu tedavilerin standartı bir ameliyat tedavisi olan kapalı prostat ameliyatıdır (transüretral rezeksiyon ya da TUR). İŞte ameliyat gerektiren bu hasta grubunda embolizasyon tedavisi de yapılabilir.  

(Embolizasyon=anjiyo ile tıkama; arter=atardamar).

Bu oldukça yeni bir tedavidir. Prostat bezini besleyen damarlar anjiyo ile tıkanır. Bu da büyümüş ve fazla kan ihtiyacı olan prostatın küçülmesine yol açar. Bezde küçülme olduğu için büyüme nedeniyle oluşmuş şikayetler de azalır ya da kaybolur. 

Tedavi işlemi prostat embolizasyonu sayfasında detaylı olarak anlatılmıştır.