Derin Ven Trombozu

  • Derin ven trombozu (DVT) vücudun herhangi bir bölgesinde derin yerleşimli toplardamarların pıhtılaşarak tıkanmasıdır.
  • En sık bacak toplardamarlarında görülür.
  • Bacaklarda en önemli bulgusu ayak şişliği ve ağrıdır. Tedavide kan sulandırıcı ilaçlar başlanır.
  • Kan sulandırıcı ilaçlar kanı sulandırarak yeni pıhtı oluşumunu engeller ve pıhtının akciğere atma ihtimalini en aza indirir, bu yüzden mutlaka kullanılmalıdır.
  • Kan sulandırıcı ilaç tedavisi var olan pıhtıyı temizleyemez.
  • Pıhtı az sayıda damarda varsa bu tedavi yeterli olabilir ancak bacaktaki çoğu damar pıhtı ile kapanırsa bacak şişliği bu ilaçlarla düzelmeyebilir ve şişlik hayat boyu sürebilir.
  • Pıhtıyı tamamen temizleyen tedavi yöntemleri vardır. Bunlar sadece anjiyo işlemi ile yapılabilir.  
  • Her hastada anjiyo ile pıhtı temizleme tedavisi gerekmeyebilir. Pıhtı kasık bölgesindeki damarlara ulaşmışsa ve hastanın bacak şişliği belirginse anjiyo tedavisi önerilir.
  • Anjiyo ile pıhtı temizleme tedavisi özellikle pıhtı yeni oluşmuşsa (ilk 15 gün) çok etkilidir. 15 günden 30 güne kadar da kısmen etkilidir.
  • Tedavi ne kadar erken yapılırsa o kadar çok etkili olur.    

Ven trombozu (Ven=toplardamar; tromboz: pıhtılaşma)

Ven = Toplardamar, Tromboz = Pıhtılaşma 

Ven trombozu vücutta herhangi bir toplardamarın pıhtı ile tıkanmasıdır.

Yüzeysel venlerdeki pıhtılaşma nispeten önemsiz, daha derin yerleşimli toplardamarların pıhtılaşması daha önemlidir. Bu nedenle burada genel olarak derin yerleşimli toplardamarların yani derin venlerin pıhtılaşması anlatılacaktır. Yüzeyel toplardamar tıkanmasına genellikle flebit, derin yerleşimli olanlara derin ven trombozu  adı verilir. Ven trombozu bir toplardamar hastalığıdır, atardamarın tıkanması değildir. Her ikiside tıkanma da olsa, bu iki hastalık  birbirinden çok farklıdır.  

Venler yani toplardamarlar kirli kanı kalbe taşıyan damarlardır. Bu damarların tıkanması o organdan kanın kalbe taşınmasını zorlaştırır. Bu da genellikle şişlik oluşturur. 

Derin ven trombozu en sık bacak toplardamarlarında görülür. Bu damarlar damarlar tıkanınca bacaktaki kan kalbe iyi bir şekilde taşınamaz, bacakta birikir ve ayak şişliği yapar.   

 

 

Ven trombozu önemli  bir hastalık mıdır? 

Derin ven trombozu önemli bir hastalıktır çünkü normalde kullanılan tedavi yeterli bir tedavi değildir ve hastaların bazısında ömür boyu sürecek sorunlar kalabilir. Vücutta herhangi bir damar tıkanırsa, genellikle yan yollar ya da yedek damarlar açılarak akımı tekrar sağlar ama bu yollar genellikle tıkanmış olan ana damar kadar yeterli değildir. Bu da hastalarda yakınmaların devam etmesine yol açar. 

Derin ven trombozu (DVT) oluştuktan sonraki ilk ay hastalık akut yani erken evrededir. Bir aydan uzun süreden beri varsa, buna kronik yani geç evre DVT denir. Geç evre derin ven trombozu ve tedavisi için bu web sitesindeki "kronik derin ven trombozu" sayfasını inceleyebilirsiniz. 

 

Toplardamar pıhtılaşması ya da tıkanması kimlerde sık görülür: 

  1. İleri yaşta (40 yaşından sonra) daha sıktır.  Ama seyrek olarak gençlerde de görülebilir. 
  2. Gebelik sırasında ve Gebelikten sonra lohusalık döneminde,
  3. Doğum kontrol hapı kullananlarda
  4. Bazı tümör hastalıklarında,
  5. Bazı büyük ameliyatlar sonrasında (özellikle ortopedinin protez ameliyatları),
  6. Ayak kırık ve burkulmalarında (özellikle bacağın alçıya alınması sonrasında)
  7. Çok uzun süre yatakta kalan ve yeterli hareket edemeyen hastalarda 
  8. Genetik olarak pıhtılaşma eğilimi olan insanlarda sıktır. Bu genetik testlerle ortaya konur.       

Nasıl tanı koyarız?

Bir insanda herhangi bir bacakta aniden yada 2-3 gün içinde ağrılı ya da ağrısız bir şişlik olursa derin ven trombozundan şüphe etmek gerekir. Hastanın bacağının renkli Doppler ultrason ile değerlendirilmesiyle hastaların çoğunda kolaylıkla tanı konabilir. Bazen kesin tanı için bilgisayarlı tomografi ya da venografi (toplardamar filmi) gerekebilir. Tanı basit olmasına rağmen hastaların bir kısmında özellikle genç hastalarda tanı gecikebilir. 

 

DVT ilk ortaya çıktığında pıhtı tazedir ve bunu eritmek ya da temizlemek kolaydır. İşte DVT nin çıktığı andan sonraki ilk ayına erken evre DVT denir. Pıhtının taze olup olmaması iki yönden çok önemlidir. 

1. Erken evre yani taze pıhtı anjiyo yöntemiyle kolaylıkla temizlenebilir. Halbuki iğne ya da hap olarak verilen kan sulandırıcı ilaçlar pıhtıyı eritemez ve temizleyemez.

2. Pıhtının akciğere atması sadece pıhtı tazeyken yani erken evrede olabilir. Bir ay geçtikten sonra pıhtının herhangi bir yere atması mümkün değildir. Bazen DVT aylarca önce olmasına rağmen hastalar pıhtının akciğere atmasından korkar. Bu doğru değildir. Bir aydan sonra pıhtı akciğere atamaz (sadece yeni bir pıhtı atağı olursa yani pıhtılaşma tekrarlarsa yine taze pıhtı oluşabilir ve bu akciğere atabilir). 

Kol toplardamar tıkanması (kol derin ven trombozu) nedir?

Derin ven trombozu ya da derin toplardamar pıhtılaşması genellikle bacak damarlarında görülen bir hastalıktır. Ancak daha seyrek olarak kol toplardamarında da görülür. Toplardamar tıkanması atardamar tıkanmasında çok farklıdır. Atardamar tıkanmasına göre daha seyrek görülür ve oluşturduğu şikayetler çok farklıdır. Bu hastalıkta kolun yüzeydeki değil derin yerleşimli damarlarında  pıhtı oluşur. Bu pıhtı nedeniyle koldan kanın kalbe gidişinde zorluk oluşur. Kolda şişlik ve bazen ağrı olur.

Erken dönemde pıhtı temizlenmezse hayat boyu süren kol şişliği kalabilir. Ancak bacak toplardamar tıkanmasına göre daha hafif seyreder. Seyrek olarak oluşan pıhtı akciğere atabilir ve ek sorun oluşturur.

En önemli belirti kol şişliğidir. Bazen kolda ağrı da olur ancak şişlik çoğunlukla ağrısızdır. Kol toplardamarının tıkanmasına bağlı omuz bölgesi ya da boyun bölgesinde deri altında daha çok kan taşımak zorunda olan ve toplardamarlar belirginleşir.

Eğer pıhtılaşma kolun büyük damarlarını tıkamış ve kolda belirgin bir şişlik oluşturuyorsa, bu durum da yaşam kalitesini bozuyorsa damar içinden yapılan anjiyo tedavisi önerilir.

 

 

Geç evre (kronik) derin ven trombozu

Derin ven trombozu bir aydan uzun süreden beri varsa (yıllardan beri olabilir) buna kronik ya da geç evre derin ven trombozu denir. Bu evrede de hastalığın tedavisini olmadığı söylenir ancak bu da doğru değildir. Kronik yani geç evre derin ven trombozu için lütfen bu web sitesindeki "kronik derin ven trombozu" sayfasını inceleyiniz .  

 

Sözlük;

Ven: Toplardamar

Tromboz: Pıhtılaşma

Emboli: Pıhtının bir yerden bir başka yere atması  

Renkli Doppler ultrason inceleme: Damardaki kan akımını gösteren ve pıhtılaşma ya da tıkanma olduğunu gösteren tanıyöntemi